تئوري تلقين پذيري مفرط

رابطه مستقيمي بين تلقين و هيپنوتيزم پذيري وجود داردهرچه شخص تلقين پذيرتر باشدسريعتر وكاملتر هيپنوز مي گردد.در حالت هيپنوز تمركز نسبت به تلقين يا مطلب خاصي زيادتر مي گرددودامنه توجه به تلقين يا كلمات هيپنوتيزور شديدتر مي گردد.

تئوري طرد نسبي

طبق اين نظريه انسان داراي دو ضمير آگاه وناخود آگاه است. ذهن ناخوداگاه انسان قادر به استدلال استقرايي نيست وفقط به صورت قياسي به تفكر و نتيجه گيري مي پردازد. اين دو ذهن يا ضمير در هر شرايطي دركالبد فرد وجود دارد. در حالت هيپنوز ذهن خودآگاه مجبور به عقب نشيني مي گرددتا ذهن ناخود آگاه باپيشروي جانشين آن گردد. درنتيجه استدلال فرد درحالت هيپنوز قياسي است.

تعريف هيپنوتيزم از ديدگاه افراد مختلف:

- ويليام .اس. كروجر هيپنوتيزم يك واقعيت پزشكي است

- پيررآل:هيپنوتيزم علمي است كه به وسيله آن شخصي كه موسوم به هيپنوتيزور است بتوانددرديگري به نام معلول يا سوژه خواب مصنوعي ايجاد كند.

- ارنست نولر:هيپنوتيزم علمي است كه به وسيله آن وجدان طبيعي سوژه بر وجدان نهايي و فوق طبيعي تاثير مي گذارد اين خاصيت در جميع اشياء عالم وجودداردلكن كيفيت آن در شيئي به حسب استعداد او وماده فرق ميكند.

- لغت نامه قوانين بلاك: هيپنوتيزم علمي است كه در درك ورفتار افراد به كمك دوعامل اثر ميگذارد.يكي استفاده از قوانين تلقين پذيري وديگري رسيدن به حالتي به نام خلسه هيپنوتيزمي.

- دكتر هيلگارد: هيپنوز يك نوع گسست در هوشياري ميباشديانوعي خيالبافي معطوف به هدف است.

- دكتر كاپلان:هيپنوز حالت يا شرايطي است كه شخص مي تواند به تلقينات مناسب پاسخ دهد اين حالت با تغييراتي درادراك حافظه و خلق فرد همراه است.

- دكتر هربرت اشپيگل: دردامنه آگاهي بشري اگر حالت آگاهي معلولي در ميان يك خط قرار گرفته باشددر يك انتهاي اين خط حالت اغماء يا بيهوشي كامل ودر انتهاي ديگرش هيپنوز يا تمركز زياد قرار دارد.حالت خلسه يا ترانس يك باريكه يا نواراز حالت تمركز وتجمع وضع آگاهي وتوجه انساني مي باشد كه بسياري از محركات غير مرتبط محيطي را حذف مي كند.

تاريخچه هيپنوتيزم:

هر چند اطلاعات چنداني درباره نحوه كشف هينوتيزم توسط انسانهاي اوليه نداريم ولي شواهد ومدارك بدست آمده حاكي از كاربرد آن در زمانهاي گذشته است. اثر وقايع هيپنوتيزمي برروي لوحهاي سنگي مصرو نيز نوشته هاي قديمي و نقاشيهاي بدست آمده از ديواره غارها از زمانهاي بسيار گذشته ديده مي شود حتي در اولين فصل كتاب تورات نيزدر مورد خواب عميق(هيپنوتيزم) مطالبي بيان شده است. در ميان اقوام مختلف نيز اين حالت خلسه و جذبه در قالب مراسم گروهي ظاهر شده وپس از هزاران سال هنوز هم به همان صورت تكرار ميگردد.

تاريخ هيپنوتيزم نوين با فرانس آنتوان مسمر(1734-1815م)آغاز مي شود. وي معتقد بود پديده هاي هيپنوتيزمي وابسته به مغناطيس حيواني هستند.كه اين جريان مغناطيسي از بدن هيپنوتيزم كننده خارج شده ووارد بدن هيپنوتيزم شونده ميشود.بعدها روش وي در درمان بيماريها مسمريسم ناميده شد.

دكتر جيمز بريد اولين فردي بود كه لغت هيپنوتيزم به معناي خواب را براي اين حالت انتخاب كرد. وي ابتدا تصور ميكردكه عامل اصلي در هيپنوتيزم نگاه است ولي بعد متوجه شد كه هيپنوتيزم جز تلقين شفاهي هيپنوتيزور وتلقين پذيري هيپنوتيزم شونده چيز ديگري نيست. دكتر جيمز اسديل ودكتر اليوتسون از هيپنوتيزم جهت بيهوشي بيماران ونيز جراحيهاي كوچك وبزرگ استفاده نمودند.دكتر شاركو نيز از اين پديده دردرمان بيماران هيستريكي بهره جست.

در سال 1951، دانشمندي به نام «اورن» به‌صورت جدي و علمي، اين پديده را مورد بررسي قرار داد. او براي تفسير اين حالت‌ها، امكان يكي از دو وضعيت زير را با توجه به رفتارهاي قابل مشاهده‌ی سوژه‌ها مطرح كرد:

- درواقع فرد به همان دوره‌اي از زمان كه با تلقين‌های هيپنوتيزمي به آن سير قهقرایي پيدا كرده، برگشته است. در اين شرايط در طرح‌هاي فكري و الگوهاي رفتاري او درست همان‌هایي ظاهر شده كه در آن زمان درحقیقت وجود داشته است.

- نظريه‌ی ديگر اين بود كه فرد هيپنوتيزم‌شده در اين شرايط، به ارائه‌ی نقش و انجام حركت‌هایی مشغول مي‌شود كه توسط هيپنوتيزور از او خواسته شده بود.

در سال 1962، دانشمند ديگري به‌نام «باربر» در سطح دانشگاهي و در قالب فعاليت‌هاي پژوهشي به تحقيق در اين مقوله پرداخت و به اين نتيجه رسيد كه آن‌چه در اين شرايطِ برگشت به زمان‌هاي گذشته و يا دوباره زنده‌كردنِ وقايعي كه از زمان آن‌ها، مدت‌ها گذشته بود‌، با کارها يا مطلب‌هایي از نوع نقش بازي‌كردن و يا انجام كارهایي كه براي گول‌زدن اطرافيان تصور مي‌شود، تطابق ندارد. براي نمونه، سوژه‌هاي خوب هيپنوتيزمي كه توسط هيپنوتيزور ماهري به دوران كودكي برمي‌گردند، درست رفتارهایي را انجام مي‌دهند كه از كودكي در آن سن‌وسال انجام آن‌ها انتظار مي‌رود، به‌خصوص در شرايطي كه از رفتارهاي اين فرد در زمان‌هاي گذشته، اطلاعات كافي در دست بوده باشد.

به‌علت اهميت موضوع، توسط روان‌شناسان برجسته بر روي افرادي كه با استقرار در خلسه‌هاي عميق هیپنوتیزمی، به سال‌هاي گذشته‌ی زندگي برگشته بودند،‌ آزمايش‌هاي پيشرفته‌اي مانند نقاشي چهره‌ها، تست هوش، تست‌هاي مربوط به مراحل رشد، آزمون‌هاي افزايش قدرت حافظه، آزمون‌هاي توهم بينایي و… صورت‌گرفت. همين‌طور برخي از تست‌هاي فيزيولوژيك مانند تهيه‌ی نوارهایي از فعاليتِ الكتريكي سلول‌هاي مغزي يا الكتروآنسفالوگرافي نیز انجام شد.

در يك پژوهش دانشگاهي، سير قهقرایي در زمان، در 10دانشجو به عمل آمد و در برگشت به سنين كودكي، از آنان خواسته شد كه تصويرهایي از يك مرد، يك خانه و يك قايق را نقاشي كنند و پس از خارج شدن آنان از شرايط هيپنوتيزمي هم دوباره همين 3شكل را كشيدند. در تصويرهاي كشيده‌شده توسط آنان، در زمان برگشت به دوران كودكي، مشخصه‌های مرتبط با نقاشي‌هاي كودكان قابل مشاهده بود.

در سال 1980، «مك‌كاني» و «شيمان» در يك گروه از دانشجويان، نيمي از آنان را كه به‌صورت تصادفي انتخاب شده بودند‌، تشويق به نقاشي در شرايط خلسه‌ی هيپنوتيزمي كردند و از نیمی ديگر درخواست شد كه در شرايط بيداري و هوشياري بر پايه‌ی تصورهایی كه دارند، به نقاشي كودكان بپردازند. اين دو نوع نقاشي با يكديگر تفاوت بسیار زیادی داشتند.

«ريكوف» در سال 1982 نشان داد در افراد بالغي كه در سير قهقرایي در زمان، در شرايط خلسه‌ی بسيار عميق به دوران نوزادي برگشته بودند، گريه‌هاي كودكانه و بدون اشك، مكيدن اشيائي كه در اختيارشان گذاشته مي‌شد، عكس‌العمل گرفتن اشيائی كه با دست آنان تماس پيدا مي‌كرد و حركت‌های بي‌هدف كره‌هاي چشم، پديد آمده بود.

«ترو» در سال 1949، نشان داد بيش‌تر افراد بالغي كه در سير قهقرایي در زمان، به عيد ملي يا آئيني خود در 7سالگي برگشت داده شده بودند، مي‌توانستند بگويند كه آن روز، چندشنبه است. درحالي كه هيچ‌كدام در شرايط عادي، از اين موضوع اطلاعي نداشتند.

درطول تاريخ هيپنوتيزم دانشمندان بزرگي مانند فرويد شاركو پاولف اريكسون وهيلگارد و… درخشيده وتحقيقات گسترده اي در اين زمينه انجام دادندتا اينكه در سال 1957 انجمن هيپنوتيزم باليني در آمريكا تشكيل شد.

امروزه از بسياري از جنبه هاي هيپنوتيزم درپزشكي, روانپزشكي و دندانپزشكي استفاده مي شود.پزشكي جديد معتقد است كه بيشتر از 80% بيماريهاو بسياري از ناتوانيها ناشي از استرس وبويژه انقباضات عضلاني هستند وبا ريلاكس كردن عضلات كه طبعاً با آرامش روحي همراه است ميتوان از بروز آنها پيشگيري نموده ويا آنها را درمان نمائيم.

كاربردهاي باليني هيپنوتيزم :

به طور كلي كاربردهاي هيپنوتيزم به دو بخش باليني وغير باليني تقسيم ميشود.حيطه باليني هيپنوتيزم يا هيپنوتراپي باليني با قدمتي ديرينه درجهت تشخيص وكمك درمان وحتي درماني به كار گرفته شده است .طب نوين پزشكي هنوز در بسياري از موارد در شناسايي مكانيسم و نحوه درمان بيماريها ناتوان است. بهره گيري از توانائي هاي شخصي انسان حتي بااينكه هنوز فرايندي ناشناخته داردبسيار قابل توجه وكارآمد مي باشد.

هيچگاه نبايد از هيپنوتراپي انتظار معجزه داشت هر چند گاهي اوقات نيز بدون اغراق معجزه مي كند.در مواردي مانند تروماها واورژانسها كه پروسه هاي روتين پزشكي قابليت ارزيابي وكارايي دقيق وبا سرعتي را دارا است ديگر استفاده از روشهايي مانند هيپنوتراپي نبايد به كار برده شود.

آشنايي با فيزيوپاتولوژي بيماريها موارد احتياط تداخلات دارويي وغيره در مورد بيماري مورد نظر تنها توسط كادر پزشكي مورد نظر امكان پذير است واز دخالت افراد سودجو در اين زمينه بايدجلوگيري شودامروزه كاربردها ي هيپنوتيزم در حيطه پزشكي ودندانپزشكي بسيار گسترده است وردپاي آن تقريباً در تمام بخشهامانند روانپزشكي ،طب اطفال، ايمني ، پوست ،سرطان ، اندوكرين، راديولوژي پرستاري ،جراحي و… ديده مي شود ازطرف ديگر آشنايي وتخصص درمانگر در زمان بكارگيري هيپنوتيزم بسيار لازم وضروري ميباشد.كه اين روش در كنار دانش پزشكي نوين ميتوانند به عنوان مكملهاي يكديگر در جهت سلامت و بهداشت مورد استفاده قرار گيرد.

پديده هاي هيپنوتيزمي:

با مطالعه دقيق پديده هاي هيپنوتيزمي مي توان به ماهيت ترانس يا خلسه پي برد.

در هيپنوز تغييراتي در فيزيولوژي بدن ايجاد مي شود ازجمله اين تغييرات:تغيير ريتم قلب،كاهش فشار خون و كاهش مقاومت عروق محيطي و نيز كاهش متابوليسم پايه است . درجه حرارت بدن، مقاومت الكتريكي پوست، تعداد و عمق تنفس كاهش مييابد . تلقينات هيپنوتيزمي در تون عضلات و ترشحات غدد درون ريز تغييراتي ايجاد مي كنند اين تغييرات اساس بعضي از پديده هاي جالب هيپنوتيزمي هستند كه باعث جذابيت هيپنوتيزم شده است و نيز پديده هايي كه باعث اثرات درماني مي شوند .

برخي از پديده هاي هيپنوتيزمي عبارتند از : حالت كاتالپسي يا جمود عضلاني ، تغييرات در حواس پنجگانه، بي حسي هيپنوتيزمي ، سومنامبوليسم، تغييرات قدرت حافظه و رجعت سني و قدرت تلقين پذيري فوق العاده و غيره .

تئوريها و مكانيسمهاي هيپنوتيزم:

هيپنو تيزم همواره به عنوا ن يك معما مطرح بوده وآن را به عنوان يكي از هفت شگفتي روانشناسي به حساب آورده اند وتا كنون دانشمندان بسياري را به ميدان مبارزه علمي براي كشف حقيقت خود طلبيده است و هر كسي بنا بر ديدگاه خود برداشتي از اين پديده و فرايند داشته است . اگرچه تا كنون زواياي علمي بسياري از پديده هاي هيپنوتيزمي كشف شده ولي هنوز هم تئوري جامع وگويايي براي توجيه تمام پديده هاي هيپنوتيزمي وجود ندارد . مكانيسمها ي نوروفيزيولوژي و سايكوفيزيولوژي در عين پيچيدگي و ابهامات زيادي كه در آنها وجود دارد تا كنون سر منشاء تعالي بسياري از زمينه هاي علمي جديد بوده است. در اينجا اشاره اي كوتاه به تئوريهاي مطرح شده در مورد هيپنوتيزم مي كنيم :

1:Hynosis as a conditioned process leading to sleep. پاولف ضمن بيان اين نظريه چنين مي گويدكه در هيپنوتيزم يكpartial sleep داريم و عميق تر كردن نواحي مهاري لوكاليزه شده روي كورتكس ايجاد درجات متفاوتي از هيپنوز مي كند.

2.:Theories based on changes in cerbral physiology تئوريهايي چون مهار سلولهاي گانگليوني مغز مهار يكسري از فانكشنهاي مغزي وتحريك گروهي ديگر شيفت CNS به سمت سيستم وازو موتورتمركز يا تجمع محركهاي مركزي واحاطه شدن آنها با نواحي مهاري .

3.Hypnosis as a state of hypnosis

4.Atavistic theory or Immobilization theory

5.deomotor activity and inhibition theory

6.The dissociation theory

7.The role playing theory

8.Hyper suggestibility theory

9. …

آنچه مسلم است اين است كه هيپنوتيزم بوسيله يك مكانيسم تنها قابل توصيف نيست وهر تئوري يك جنبه از آن را بيان ميكند . از جمله پديده هاي هيپنوتيزمي كه همواره محور بسياري از مطالعات علمي بوده است Hypnoanalgesia يا Hypnoanesthesiaمي باشد كه پيشرفتهاي شگفت آوري در اين تو صيف اين پديده ساده و شگفت اور ودرعين حال پيچيده و شگفت انگيز رخ داده است و از آن جمله ميتوان به نظريهNeodissociationهيلگارد اشاره كرد .هيپنوتيزم حتي از ديدگان نظريه كوانتوم نيز پنهان نمانده است و طرفداران اين نظريه نوين تلاش مي كنند تا به توجيه زواياي ناپيداي پديده هاي هيپنوتيزمي از ديدگاه خود بپردازند.

خطرات و عوارض احتمالي هيپنوتراپي:

اين درست است که هيپنوتيزم يکی از سالمترين و بی خطر ترين ابزارهای Alternative Medicine است اما نبايد با ساده انگاری از خطرات بالقوه ای که در کاربرد نامتناسب آن وجود دارد غافل باشيم در واقع پزشک در کاربرد هيپنوز برای درمان بيماران مانند هر روش و ابزار ديگری بايد کاملا از نحوه کاربرد موارد استفاده و موارد منع استفاده آن آگاه باشد .

در استفاده از هيپنوتيزم در هيچ گروه تشخيصی از مردم هيچ کنتراانديکاسيونی وجود ندارد بجز آنهايی که از Paranoid disorder ياschizophreniaParanoid رنج می برند .واين بخاطر اين نيست که هيپنوتراپی واقعا خطرناک باشد وبه بيماران صدمه برساند بلکه به دليل اين است که فرد پارانوئيد درک درستی از آن ندارد …

به صراحت می توان گفت وقتی هيپنوز را يک پزشک آموزش ديده با تجربه شايسته دارای شرايط لازم بکار ببرد هيچ خطری برای بيمار ندارد حتی نه برای سايکوتيکها و نه ساير اختلالات شخصيتی.

اما يک اخطار بزرگ و حياتی اين است که تنها وتنها خطر واقعی هيپنوتراپی زمانی است که آن را يک هيپنوتيزور غير ماهر و بی صلاحيت انجام دهد .

Hypnosis is not a party game…

خود هيپنوتيزم:

خود هيپنوتيزم طريقي است براي نگرش به درون , رجعتي است به خويشتن خويش و با استفاده از خلسه هيپنوتيزمي انسان بينشي عقلاني و احساسي نسبت به خود پيدا مي كند . افرادي كه هيپنوتيزم درماني را بكار مي برند معتقدند كه ريشه بيماريهاي رواني انسان در نوعي نگرش منفي نسبت به خود محيط و آينده است و نوروز ها از طريق نوعي نگرش منفي نسبت به خود ايجاد مي شود. درمان اين بيماريها بوسيله خود هيپنوتيزم ودادن تلقينات سازنده و عقلاني به خود ممكن است. خود هيپنوتيزم خود تلقيني يا تلقين به نفس است . در اصل همه هيپنوتيزم ها از نوع خود هيپنوتيزم هستند و اگر فرد خودش نخواهد در حالت خلسه قرار گيرد اين غير ممكن است. در دگر هيپنوتيزمي فردي ديگر با مهارت خود سوژه را راهنمايي مي كند تا در شرايط خلسه قرار گيرد و سپس تلقينات لازم را به او مي دهد.در خود هيپنوتيزم خود فرد نقش اين راهنما را بازي ميكند و فرايند درماني را خودش اداره مي كند . در خود هيپنوتيزم اهميت تصوير سازي به مراتب از تمركز كه در دگر هيپنوتيزمي استفاده مي شود بيشتر است . در بيشتر روشهاي درماني هيپنوتراپي , خود هيپنوتيزم جزئي از برنامه درماني است . استفاده از اين روش در درمانها به منظور افزا يش اعتماد به نفس , افزايش اميد به درمان , سرعت بخشيدن به بهبودي كنترل اضطراب و كسب آرامش ايجاد سازگاري با بيماري و پذيرش آن و راه بهبود آن ،افزايش كيفيت زندگي بيماران , كاهش و تسكين درد و … انجام ميشود. همچنين به منظور افزايش قدرت حافظه و يادگيري، افزايش قدرت تمركز و مهارتهاي اجتماعي ونيز كسب موفقيتهاي مختلف در زندگي و… به طور گسترده در بين افراد جامعه به خصوص دانش آموزان و دانشجويان قابل استفاده است .

تصورات غلط در مورد هيپنوتيزم:

تصورات غلطي كه در هيپنوتيزم در جامعه وجود دارد سد مهمي را در راه پيشرفت علمي آن در جامعه به وجود آورده است .از جمله اين تصور كه هيپنوتيزم نوعي خواب است. در حالي كه تحقيقات مختلف نورولوژيك نشان مي دهد كه امواج مغز در هيپنوتيزم با خواب متفاوت است علاوه بر آن ازنظر سايكولوژيك هم خصوصيات فرد هيپنوتيزم شده با فردي كه به خواب رفته است متفاوت است . تصورات غلط ديگر مانند اعتقاد به اينكه در حالت هيپنوتيزم فردكنترل رفتاري خود را از دست مي دهد و تحت تسلط هيپنوتيزور قرار مي گيرد يا افرا د كند ذهن هيپنوتيزم مي شوند يا اينكه فرد هيپنوتيزم شده ممكن است بيدار نشود يا اينكه افراد ساده لوح زودتر هيپنوتيزم مي شوند و صدها تصور غلط ديگر . در حالي كه حقايق علمي نشان مي دهد افرادفقط در صورت تمايل مي توانند هيپنوتيزم شوند و در حين هيپنوتيزم در صورتي كه تلقينات ارئه شده با اعتقادات آنها مخالف باشد به راحتي در مقابل آن ايستادگي مي كنند و در هر مرحله از هيپنوز در صورت تمايل مي توانند ازحالت خلسه خارج شوند . همچنين مشخص شده كه برعكس تصور حاكم , افراد با هوش هيپنوتيزم پذيري بالاتري نسبت به بقيه افراد جامعه دارند .

خلاصه آنكه مدارك علمي فراواني وجود دارد كه بسياري از اين تصورات غلط را به صورت علمي رد مي كند.

آيا همه افراد قابل هيپنوتيزم شدن هستند ؟

تحقيقات و مشاهده علمي جديد در زمينه هيپنولوژي اطلاعات خيلي بيشتري در دسترس ماقرار داده است .

با توجه به متدهاي جديد متنوعي كه در دسترس قرار گرفته اند , تصور مي شود در اكثريت عظيمي از افراد بشر قابليت هيپنوتيزم شدن وجود داشته باشد .

در هيپنوتيزم از روشهاي بدون كلامي مي توان استفاده كرد و به اين ترتيب حتي افراد كر و لال هم هيپنوتيزم شده اند .اين مسئله اين اهميت را دارد كه براي مقاصد درماني لزوماًنيازي به خلسه هاي عميق هيپنوتيزمي نيست و با درجاتي از آرميدگي كه براي تمام افراد به سادگي قابل دسترسي است, امكان درك و قبول تلقينهاي درماني در رفتار و اعمال آنها امكان پذير است.

براي انجام يك جلسه هيپنوتراپي چه امكانات و زماني صرف مي شود ؟

هيپنوتراپي در بسياري از بيماريهاي مزمن هزينه هاي درماني را كاهش مي دهد زيرا هيپنوتيزم باعث كاهش طول دوره درمان مي گردد.

مدت جلسات هيپنوتيزمي به عوامل مختلفي بستگي دارد از جمله نوع بيماري ,خصوصيات هيپنوتيزمي بيمار,روشهاي مورد استفاده توسط درمانگر وغيره .

اما استفاده از هيپنوتيزم در درمان ممكن است بين چند ثانيه تا حدود يك ساعت وقت بگيرد .حتماً لازم نيست فرد به طور كلاسيك مراحل ايجاد خلسه را طي كند. در بعضي از موارد بيمار بدون اينكه خودش متوجه شود يا تغييري در وضعيت او ايجاد گردداز پديده هاي هيپنوتيزمي استفاده مي شود.

روشهاي ساده اي وجود دارد كه همه افراد مي توانندبه طور روزمره از آنها در افزايش عملكردهاي خود ودرمان بيماريها استفاده كنند . براي مثال :

قبل از به خواب رفتن در رختخواب طاق باز دراز بكشيد , تمام بدنتان را كاملاً رها كنيد دستها و پاها از همديگر جدا باشند , به آرامي ده نفس عميق بكشيد و در حين اين عمل كم كم خود را در فضاي آرامش بخش مثل كنار دريا يا جاي سرسبزيامحل دلخواه تصوركنيد. در صورتي كه اين مراحل را به خوبي انجام داده باشيد به آرامش عميق مي رسيد , در اين شرايط تلقينات مناسب را مي توانيد به خود بدهيد.

 

هیپنوتیزم درمانی، تنها تلقین کردن نیست

خلسه هیپنوتیزمی، حالتی شبیه به خواب یا به اصطلاح‌ ”خوابواره‌“ است که در جریان آن، فرد هیپنوتیزم شده‏ در شرایط تلقین‏پذیری شدیدی قرار می‏گیرد. از این‏شرایط تلقین‏پذیری ، فرد درمان‏گر برای درمان بیماری یا تغییرهای مناسب ‏رفتاری استفاده می كند. برای این تغییرات یک خلسه سبک یا متوسط هیپنوتیزمی وارائه‏ٔ تلقین‏های لفظی یا کلامی کافی است ولی استفاده‏ از روش‏های پیشرفته‏تری که فرد هیپنوتیزم‌شونده ، به‏جای ‌”شنیدن مطالبی‌“ به ‌”مشاهده مناظری‌“ نائل‏ می‏شود از تأثیرهای بیشتری برخوردار است.

در ‌”ان.ال.پی‌“ که می‏توان آن را علم یا روش رسیدن به‌ ”شادکامی و موفقیت“ تلقی کرد،اگر با تشویق تلقین و استفاده از قدرت تصور یا تجسم، کاری کنیم که فرد خود را در اوج موفقیت و یا در آستانهٔ رسیدن به هدف ‏احساس کند، احتمال رسیدن او در زندگی واقعی به آن هدف دل خواه، بیشتر می‏شود. به ‏این تکنیک ‌”COMPELLING FUTURES“ گفته می‏شود. باکمک هیپنوتیزم، این امکان وجود دارد که با یك سهولت نسبی، فرد خود را در شرایط اوج موفقیت ‌”مشاهده‌“ کند و در نتیجه، انگیزه و انرژی بسیار زیادی برای رسیدن به هدف ‏پیدا کند.

برای نمونه زن یا مرد بسیار چاقی که در روابط اجتماعی با مشکل‏هائی همراه هستند، ممکن است درخلسه‏ٔ هیپنوتیزمی (در جریان یک میهمانی یا عروسی) خودشان را در اوج تناسب و برازندگی مشاهده کنند. طوری که عده‏ٔ زیادی با تحسین و تمجید به آنان بنگرند و درباره‏ٔ راز موفقیت آنان پرسش‏هائی را مطرح سازند . یا مثلا در شرایط کنونی كه رفتن به دانشگاه و اخذ مدرک دانشگاهی، یک آرزوی بزرگ است ،در شرایط خلسه هیپنوتیزمی، این امکان بوجود می‏آید که یک دانش‏آموز دبیرستانی، خود را در جشن فارغ‌التحصیلی دانشگاه، در شرایطی ‏احساسی مشاهده کند که لباس فارغ‌التحصیلی را پوشیده ‏و کلاه مخصوص را بر سر نهاده است.

ایجاد رویا یا خواب دیدن برای پی‌بردن به مشکل‏های‏نهفته و پوشیده‏ٔ بیمار، روش جذابی است که می‏توان به‏خوبی از آن در هیپنوتیزم درمانی استفاده کرد. این پدیده كه در عمق ‏مناسبی از خلسه‏ٔ هیپنوتیزمی ایجاد می گردد. بدین صورت كه درمانگر در ارتباط با هدف‏های درمانی، خاطره‏ای را ایجاد کرده وضمن واكاوی تخیلات ، به جهت دهی انگیزشی آن می پردازد.

در این زمینه می توان از تكنیك های دیگری نیز بهره برد كه محوریت درمانی آن ها بر اساس تلقین نمی باشد.می‏توان در شرایط خلسه، مدادی به‌دست بیمار داد تا در ارتباط با مشکلی که دارد مطلب‏هائی را بنویسد و یا نقاشی کند.

● نتیجه‏گیری پایانی در زمینه‏ٔ هیپنوتیزم ‏درمانی

هیپنوتیزم درمانی، روشی است که در جریان درمان یک ‏بیماری یا مشکل رفتاری، از هیپنوتیزم هم استفاده ‏می‏شود. هر چند در بسیاری از موارد تنها مقتضیات لفظی ‏یا کلامی کفایت می‏کند ولی در برخی از موارد می‏توان از روش‏های تخصصی‏تر و پیچیده‏تری مانند سیر قهقرائی در زمان، برگشت به سال‏های گذشته‏ٔ زندگی، القاء خواب ‏یا رویا ، تداعی آزاد، خیره شدن به گوی بلورین یا آئینه نقاشی، طراحی هیپنوتیزمی، داستان‏پردازی، خاطره‏مصنوعی و... هم استفاده کرد.

 استفاده از این روش‏ها درشرایطی ممکن است که فرد هیپنوتیزم درمان‌گر از این‏روش‏ها اطلاع داشته و در انجام آن‏ها تجربه و مهارت های لازم را كسب كرده باشد. همچنین فرد مراجعه کننده هم از استعداد هیپنوتیزم‏پذیری کافی، بهره‏مند باشد .آشنائی با خلسه‏ٔ هیپنوتیزمی و رسیدن به‏خلسه‏های عمیق، در طی چند جلسه هیپنوتیزم شدن‏ حاصل می‏شود و استعداد هیپنوتیزم‏پذیری افراد جامعه بایکدیگر متفاوت است.

 

 

منابع براي مطالعه بيشتر:

.Froom,e.,&Nash,m.r.Eds.(1992).Contemporary hypnosis research.New York:GuilifordPress.
· Undolf,R.(1987).Handbook of hypnosis for rofessionals.New York:Van Nostrand Reinold.

· Sheeha,P.W.,&Perry,C.W.(1976).Methodologies of Hypnosis.Hillside,NJ:Erlbanum.

· Brown,D.P.,&from,E.(1986).Hypnotherapy and hypnoanalysis.Hillsadle,NJ:Elbanum.

· Crasilneck,H.B.,&Hall,J.A.(1985).Clinical hpnosis:Principle and applications.New York:Gurne&saturattion.

· Haley,J.A.Advanced techniques of hypnosis and hypnotherapy. NewYork:Gurne & Saturation, 1996.

· AndreM.Weitzenhoffer.The practice of hypnosis ,2000.John Wiley &Sons,Inc.

· Mikhael Heap,kottiyattil K. Medical and dental hypnosis.4th ed. Edinburgh;New York. Churchill Livingstone,2002.

· Thom dowel,Northvale,NJ.Cognitive hypnotherapy.Jason Aronason,2000.

· Ranjit Kumar.Research methodollogy,a step by step guid for beginners.London stage,1999.

 

 

منابع

1.       ارد، مارتين، دينگز،ديويد.هيپنوتيزم و كاربرد آن در روانپزشكي.ترجمه منصور تقوي­آذر.تهران، 1375

2.       دارابي، جعفر. هيپنوتيزم در روان درماني. نشر پيدايش، تهران. 1381

3.       داود، اي، توماس. هيپنوتراپي شناختي، ترجمه حميدرضا پوراعتماد. شهرزاد طهماسبي مرادي. نشر دانژه، تهران. 1387.

4.       گلدن، ويليام، ال. داود، توماس،فريدبرگ، فرد. هيپنوتيزم درماني، ترجمه محمد نريماني، جواد شافعي مقدم، موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوي، مشهد، 1374

5.       هارلند، جان. هيپنوتيزم هارتلند، ترجمه سيد رضا جماليان، انتشارات جمال الحق، تهران. 1375

< قبلی		بعدی >