بررسي آمار طلاق در سالهاي اخير نشان از روند روبه رشد آن دارد  از ديدگاه بعضي از جامعه شناسان طلاق زماني تبديل به يك آسيب اجتماعي ميشود كه افزايش آن با افزايش جمعيت وهمچنين افزايش ازدواجها متناسب نباشد وتعدادطلاق از حد معيني بگذرد.علل زيادي در بوجود آمدن اين آسيب اجتماعي دخالت دارند آنچه كه مهمتر به نظر ميرسد آثار ونتايجي است كه طلاق در جامعه برجاي ميگذارددر اينجا سعي ميشود عواملي كه باعث طلاق ميشوند بررسي گردند.

تعريف طلاق:

 «طلاق در لغت به معناي رها شدن از عقد نكاح وفسق كردن عقد نكاح است وپديده اي قرار دادي است كه به زن ومرد امكان ميدهد تا تحت شرايطي پيوند زناشويي خود را گسيخته واز يكديگر جدا شوند».(1)

پايان يك ازدواج رسمي وقانوني را طلاق مي گويندبطوريكه هر يك اززن يامرد ميتوانند دوباره ازدواج كنند يا ازدواج نكنندطلاق بمنزله مخالفت زوجين با ازدواج نمي باشد زيرا هر يك از دو طرف امكان ازدواج مجدد را دارند وتعداد زيادي از افرادي كه متاركه كرده اند دوباره ازدواج كرده اند.

مارتين سگالين ميگويد:«طلاق نشانه سلامت نهاد خانواده ميباشد».(2)

علل طلاق:

ميتوان گفت طلاق يك پديده چند وجهي ميباشدواز زواياي مختلفي قابل بحث وبررسي ميباشد طلاق را ميتوان از زوايه ي اقتصادي،روانشناسي،حقوقي ومهمتر از همه از نظر اجتماعي مورد مطالعه قرار داد .علل مختلفي در بروز طلاق موثر ميباشند ومانند ديگر آسيبهاي اجتماعي از پيچيدگي برخوردار است بطوريكه اين علل وعوامل ميتواند از خانواده اي به خانواده ديگر متفاوت باشد.عللي كه منجر به طلاق ميگردند ميتواند اقتصادي ،اجتماعي،فرهنگي و……باشد.

گسترش زندگي شهر نشيني وآثار وپيامدهاييكه بدنبال دارد،همچنين سستي اعتقادات ديني وجايگزين شدن ارزشهاي مادي به جاي ارزشهاي ديني ،فقر اقتصادي وفرهنگي خانواده ها، حالت گذران جامعه ما كه از جامعه سنتي بسوي مدرنيته شدن درحال حركت ميباشد اين سرگرداني وسردرگمي بسيار اسيب زا ميباشد. عوامل ياد شده از مهمترين علل افزايش آسيبهاي اجتماعي ازجمله طلاق ميباشد.

همچنين در مطالعات مختلفي كه در زمينه علل طلاق از سنوات گذشته تاكنون و در مناطق مختلف انجام گرديده نتايج بدست آمده است نشان ميدهد كه عوامل زير زمينه را براي طلاق مهيا ميكنندوباعث افزايش طلاق در جامعه شده است.

استقلال اقتصادي زن كه بيشتربدنبال اشتغال زنان در بيرون از خانه انجام ميگيرد ،اشتغال بيش از حد همسران،از بين رفتن قبح طلاق در جامعه ودر ميان دختران،ازدواج مجددمرد،اختلاف فاحش تحصيلي واقتصادي،اختلاف سني زياد،اصراف در زندگي،اعتياد،افزايش ميزان آگاهيهاي زنان ،افزایش آسیب های اجتماعی،بالا رفتن تحصيلات زنان،بالا رفتن سن ازدواج،بدرفتاري مردان وهمچنين زنان در منزل،بي اعتمادي زن وشوهربيكديگر،بیكاری مرد،بيماريهاي جسمي ورواني مداوم ومستمرزوجين،پايين بودن سطح تحصيلات،تحميل كردن ازدواج به دختر يا پسر،حق خواهي،گسترش خانواده هسته اي ،خشونت و دخالت اطرافيان،سستي اعتقادات ديني ،گسترش زندگي شهر نشيني،دخالت خويشاوندان ويا پدر ومادرهمسران ويا ديگران در زندگي زناشويي،نرسيدن به بلوغ جنسي ورواني دختر وپسر هنگام ازدواج،عدم ازدواج با همتايان،عدم توافق در مسائل جنسي،عدم هماهنگي ميان بلوغ جنسی و بلوغ عقلی،عدم تفاهم فكري وفرهنگي زوجين،كاهش تعداد فرزندان،كمرنگ شدن ارزشهاي ديني ،روابط نامشروع يا فساد اخلاقي زوجين،فحاشي وسوءرفتار،فقر مالي و  اقتصادي،معلوليت جسمي ورواني،نازايي وعقيم بودن،وجود شخص ثالث،خود پسندي وحسادت،تنوع طلبي مرد،،كاهش تعداد فرزندان،پذيرش  زنان مطلقه از سوي  جامعه،تغييرات سريع فرهنگي واقتصادي واجتماعي،خساست مرد،دوستان ناباب،ازدواجهاي نابهنگام،،فقدان حس مسئوليت پذيري،،كم سن وسال بودن دختر وپسر هنگام ازدواج،چگونگي آشنايي دختر وپسر(عشقها وازدواجهاي خياباني)، ،كوتاه بودن دوران نامزدي،نداشتن معيار صحيح براي انتخاب همسر از سوي زوجين ،ازدواجهاي شتابزده واحساسي،مشخص نبودن ونداشتن هدف براي  ازدواج،ترك نفقه،ضرب وشتم زن از سوي شوهر،كاسته شدن از كاركردها خانواده،كمرنگ شدن نقش والدين در ازدواج،غيبتها ومحكوميت هاي دراز مدت مرد،گسترش مراكز فساد ،مجالس عيش ونوش ،همجنس گرايي وروابط نامشروع در جامعه

نتيجه گيري:

هر چه هماهنگي وتشابهات از لحاظ فرهنگي،ديني واعتقادي،اقتصادي،سطح تحصيلات و……ميان دختران وپسران هنگام ازدواج بيشتر باشدبه عبارت ديگر هر چه ميزان تفاوتها در زمينه هاي ياد شده كمتر باشد كه لازمه آن شناخت بيشتر زوجين از يكديگر ميباشد،امكان اينكه اين ازدواجها ازثبات واستحكام بيشتري برخوردار باشند بيشتراست. يعني همان چيزي كه در اسلام از آن به عنوان« هم كفو »بودن مطرح شده است.

منابع:

1.ستوده ،هدايت الله.آسيب شناسي اجتماعي(جامعه شناسي انحرافات).انتشارات آواي نور.چاپ هفتم.1380

2.سگالن،مارتين.جامعه شناسي تاريخي خانواده،مترجم .الياسي،حميد.تهران ،نشر مركز .چاپ سوم،1370

نگارش:

احمد موحد.کارشناس ارشد جامعه شناسی

http://951236.blogfa.com/